Δεδομένα  Βιβλιοθηκών  και  

Δεδομένα  Κοινωνικών  Επιστημών  

στον  Παγκόσμιο  Ιστό  

Χρήστος  Παπαθεοδώρου  

(

papatheodor@ionio.gr

)  

Ομάδα  Βάσεων  Δεδομένων  και  Πληροφοριακών  Συστημάτων,  

Τμήμα  Αρχειονομίας,  Βιβλιοθηκονομίας  και  Μουσειολογίας,  
Ιόνιο  Πανεπιστήμιο  
και  
Μονάδα  Ψηφιακής  Επιμέλειας,    
Ινστιτούτο  Πληροφοριακών  Συστημάτων  και  Προσομοίωσης  
Ερευνητικό  Κέντρο  «Αθηνά»  

2  

Η  αρχή:  κωδικοποίηση

 

§

Οι  βιβλιοθήκες  ανέκαθεν  διαχειρίζονταν  ετερογενές  υλικό  

§

Οι  κανόνες  καταλογογράφησης  εστίαζαν  στο  αντικείμενο  

(object)  

§

Οι  κανόνες  καταλογογράφησης  εκφράζονταν/υλοποιούνταν    

από  αντίστοιχη  κωδικοποίηση  που  πρόσφερε  η  διάταξη  

ΜARC  

§

Βασική  αρχή  η  διαλειτουργικότητα  

§

Τα  βιβλιοθηκονομικά  πρότυπα  αναπτύχθηκαν  με  σκοπό  τη  

διαλειτουργικότητα  και  την  επικοινωνία  μεταξύ  μεγάλου  όγκου  και  

ετερογενών  συλλογών  

2  

3  

Από  την  κωδικοποίηση  στα  

εννοιολογικά  σχήματα

 

§

Οι  τεχνολογικές  εξελίξεις  και  η  ανάγκη  επικοινωνίας  στο  ψηφιακό  

περιβάλλον  δημιούργησε  νέες  προκλήσεις  για  παραγωγή  

μεταδεδομένων  και  εντοπισμό/ταυτοποίηση  πόρων,  βασισμένων  στις  
ανάγκες  αναζήτησης  των  χρηστών  

§

Έμφαση  στην  πληροφορία:  

§

Τι  πληροφορία  στοχεύει  να  παρέχει  μια  βιβλιογραφική  εγγραφή;    

§

Ποιες  πληροφοριακές  ανάγκες  των  χρηστών  θα  μπορεί  να  καλύπτει;

 

§

Ανάγκη  ανάπτυξης  μοντέλων  δεδομένων  

§

FRBR

:  Μοντέλο  οντοτήτων  -­‐  συσχετίσεων  

§

Υπάρχουν  διακριτές  οντότητες  (το  μοντέλο  ορίζει  δέκα)

 

§

Κάθε  οντότητα  έχει  μια  σειρά  από  γνωρίσματα  (aqributes)  

§

Οι  οντότητες  συσχετίζονται  μεταξύ  τους

 

§

Νέοι  κανόνες  καταλογογράφησης  

(RDA)  

§

Νέα  θεώρηση  του  βιβλιογραφικού  καταλόγου  

§

Δεν  είναι  μια  σειρά  από  εγγραφές,  αλλά  ένα  δίκτυο  από  συνδεμένα  δεδομένα  που  

καθιστούν  ικανό  το  χρήστη  να  εκτελεί  ομοιόμορφα  όλες  τις  αναγκαίες  λειτουργίες  

 

3  

4  

Από  τα  εννοιολογικά  σχήματα  στον  

παγκόσμιο  ιστό

 

§

Οι  βιβλιοθήκες  και  ο  «έξω»  κόσμος:  ανάγκη  για  διεύρυνση  

της  διαλειτουργικότητας  

§

Μεταδεδομένα  από  ειδικούς,  από  αυτόματες  διαδικασίες,  από  

χρήστες  οι  οποίοι  μπορούν  πλέον  να  καταθέτουν  και  σχολιασμούς  

§

Οι  βιβλιογραφικές  εγγραφές  μπορούν  να  διαλειτουργούν  και  να  

(επανα)χρησιμοποιούνται  από  άλλες  εφαρμογές  που  λειτουργούν  

στο  περιβάλλον  του  παγκόσμιου  ιστού;  

§

Το  ευρύτερο  περιβάλλον:  

§

Ολοκλήρωση  δεδομένων  -­‐  ανάκτηση  πληροφορίας  από  διαφορετικές  

πηγές  που  φιλοξενούν  ετερογενείς  πληροφορίες.    

§

Η  εξελίξεις  στο  σημασιολογικό  ιστό:  εννοιολογική  διαχείριση  και  

διασύνδεση  των  πληροφοριών  που  διατίθενται  μέσω  του  

παγκόσμιου  ιστού.  

4  

5  

Η  νέα  πρόκληση

 

§

Από  τον  ιστό  των  τεκμηρίων  στον  ιστό  των  δεδομένων  

§

Linked  Open  Data

:  Δεδομένα  σε  μορφή  που  διευκολύνεται  η  ανάπτυξη  

συνδέσμων  μεταξύ  πόρων  συλλογών,  στοιχείων  μεταδεδομένων  και  όρων  

λεξιλογίων.    

§

Να  δημιουργήσουμε  συνδέσεις  δηλωμένου  τύπου  (

typed  links

)  μεταξύ  των  

δεδομένων  από  διαφορετικές  πηγές  του  ιστού  

§

Πλεονεκτήματα  

§

Διαμοιραζόμενα,  επεκτάσιμα  και  επαναχρησιμοποιήσιμα  δεδομένα  προς  όλες  τις  

υπηρεσίες  διαχείρισης  δεδομένων  και  χρηστών  με  υποστήριξη  πολυγλωσσίας  

§

Οι  πόροι  μπορούν  να  περιγράφονται  συνεργατικά,  δυνατότητα  πολλών  

περιγραφών  στο  ίδιο  περιεχόμενο/αντικείμενο  

§

Σύνδεση  με  δεδομένα  άλλων  κοινοτήτων  ή  προσώπων

 

και  να  επαυξάνονται  

σύμφωνα  με  την  εμπειρία  του  κάθε  χρήστη  

§

Δυνατότητες  επιμέλειας:  διεύρυνση  συλλογής,  επαύξηση  της  αξίας  των  πόρων,  

διεύρυνση  προσβασιμότητας  και  αναφοράς  των  δεδομένων

 

 

§

Ανεξαρτησία  από  

Integrated  Library  System

 

5  

Ιδιότητες  του  Ιστού  των  

Δεδομένων

   

§

Ο  ιστός  των  Δεδομένων  είναι  ένα  παραπάνω  επίπεδο  του  

κλασικού  Ιστού  των  Τεκμηρίων,  κάνοντας  κοινή  χρήση  

αρκετών  ιδιοτήτων,  όπως:  

§

Ο  Ιστός  των  Δεδομένων  είναι  γενικός  και  είναι  δυνατόν  να  

περιλαμβάνει  οποιοδήποτε  τύπο  δεδομένων    

§

Οποιοσδήποτε  μπορεί  να  δημοσιεύσει  δεδομένα  στον  Ιστό  των  

Δεδομένων  

§

Οι  εκδότες  δεδομένων  δεν  έχουν  κανένα  περιορισμό  για  τα  λεξιλόγια  

που  θα  χρησιμοποιήσουν  στην  αναπαράσταση  των  δεδομένων  τους  

§

Οι  οντότητες  συνδέονται  με  

RDF  

συνδέσμους,  δημιουργώντας  ένα    

καθολικό  γράφο  δεδομένων  ο  οποίος  εκτείνεται  σε  πηγές  δεδομένων  

και  ενεργοποιεί  την  ανακάλυψη  νέων  πηγών  δεδομένων  

6  

Ερευνητικά  δεδομένα  –  ακαδημαϊκή  

επικοινωνία  

Εποχή  των  ερευνητικών  δεδομένων  -­‐  data  intensive  science  

 

7  

Βασικές  απαιτήσεις  -­‐  χαρακτηριστικά  

§

Συστατικά:  Βιβλιογραφία,  Δεδομένα  και  Λογισμικό  

§

Ανταλλαγή  υποθέσεων,  αποτελεσμάτων,  σκέψεων  μεταξύ  των  

ερευνητών  ανεξαρτήτως  τόπου  και  χρόνου  

§

Καθιέρωση  κοινής  ορολογίας,  κοινοτήτων  –  προσώπων  για  την  

ανάπτυξη  ερευνητικών  πεδίων  και  τη  συσχέτιση  συναφών  

εργασιών  

§

Μεγάλης  κλίμακας  συνεργασία  ανεξαρτήτως  τόπου  και  χρόνου    

§

Μέσα  για  διαχείριση,  τεκμηρίωση  και  επίλυση  ασυμφωνιών  

§

Καθιέρωση  προτεραιοτήτων  

§

Απαίτηση  για  βεβαιότητα  της  ποιότητας  δεδομένων  και  

αποτελεσμάτων  (μέσω  ετεροαναφορών  και  βιβλιομετρικών  

δεικτών)  

8  

Προκλήσεις

 

§

 

Βιβλιογραφία

:  

τεράστια

 

§

Αρχικά  δεδομένα  

+  

αποτελέσματα  

προσομοίωσης:  τεράστια

 

§

Λογισμικό

:  

τεράστιοι  όγκοι  εξαιτίας  της  

έκρηξης  των  προσομοιωμένων  πειραμάτων

 

§

Αναφορές  στα  δεδομένα  (

data  citaˆons)  

από  

ανθρώπους  ή  μηχανές

:  

§

Τεράστιο  πλήθος  

§

Προκαλούν  νέους  υπολογισμούς  

9  

Κατευθύνσεις  

§

Εργαλεία  υποστήριξης  ερευνητή

:  

§

Πρότυπα  αναφοράς  δεδομένων  και  συλλογών  

δεδομένων

 (data  citaˆon)

,  πλοήγηση  σε  

βιβλιογραφία  ή  από  βιβλιογραφία  σε  δεδομένα

 

§

Περιβάλλοντα  συνεργασίας,  συγγραφής,  σχολιασμού  

βιβλιογραφίας,  προσομοίωσης  και  ανάλυσης

 

§

Διαχείριση  κειμένων  και  εξόρυξη  γνώσης  από  

αυτά  

§

Διαχείριση  συνδεδεμένων  δεδομένων

 

§

Εξατομικευμένες  υπηρεσίες  πληροφόρησης  και  

έρευνας  (π.χ.  συστάσεις  για  επιστημονικές  

υποθέσεις)

 

10